Wanneer heeft u baat bij shockwave bij peesklachten?
Heeft u al langer last van een pijnlijke pees, bijvoorbeeld in uw hiel, achillespees of knie? Dan heeft u misschien gehoord van shockwave therapie: een behandeling met drukgolven die steeds vaker wordt ingezet bij hardnekkige peesklachten. Maar wanneer heeft u er het meeste baat bij? Het juiste moment blijkt minstens zo belangrijk als de behandeling zelf.
In dit artikel
In dit artikel leest u waarom het juiste moment zo bepalend is voor het effect van shockwave bij peesklachten, hoe de toestand van uw pees meespeelt en wanneer shockwave voor u wel of niet zinvol is. Klik op één van de onderstaande onderwerpen om direct naar het onderdeel te gaan:
Waarom het juiste moment ertoe doet
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat shockwave therapie zeker kan helpen bij peesklachten. Vooral bij hielklachten (plantaire fasciopathie) is het bewijs sterk. Bij klachten aan de achillespees of de kniepees zijn de resultaten wisselender en hangt het meer af van uw persoonlijke situatie en de combinatie met oefeningen. Dat betekent niet dat shockwave niet werkt. Het betekent wel dat het verschil maakt wanneer u de behandeling krijgt. Wat telt, is of de behandeling u op dat moment daadwerkelijk helpt om minder pijn te hebben, meer te kunnen belasten en beter te herstellen.
In de praktijk wordt shockwave soms vrij vroeg ingezet. Maar onderzoek laat steeds duidelijker zien dat een pijnlijke pees niet bij iedereen hetzelfde is. Twee mensen kunnen dezelfde diagnose krijgen, maar toch op dat moment een heel andere belastbaarheid en herstelvermogen hebben. De juiste vraag is daarom niet: "Werkt shockwave bij deze klacht?", maar: "Is shockwave voor mij nu de juiste stap?"
Uw pees bevindt zich niet altijd in dezelfde toestand
Een pijnlijke pees is niet simpelweg "ontstoken" of "versleten". Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een pees zich in verschillende toestanden kan bevinden: van sterk geprikkeld en reactief tot een langdurig veranderde toestand. Die toestanden kunnen bovendien in elkaar overlopen of zelfs tegelijk voorkomen in verschillende delen van dezelfde pees. Daarom werkt een standaardbehandeling niet voor iedereen even goed.
Wat betekent dat voor u? Een pees die nog sterk reageert op belasting, snel geïrriteerd raakt of duidelijk opvlamt na een kleine toename van activiteit, heeft waarschijnlijk eerst rust, betere dosering en zorgvuldig opgebouwde belasting nodig. Een pees die al langer klachten geeft maar minder prikkelbaar is, kan juist baat hebben bij een extra impuls zoals shockwave. Het gaat er dus niet om zo lang mogelijk te wachten, maar om het juiste moment te kiezen: wanneer past shockwave bij wat uw pees op dat moment aankan?
Uw reactie op belasting is leidend
Uw behandelaar kijkt niet alleen naar een echo of een protocol, maar vooral naar hoe uw lichaam reageert. Hoe reageert u op lopen, springen of sporten? Neemt de pijn toe en blijft die langer dan een dag hangen? Is uw pees nog duidelijk prikkelbaar, of gaat het juist om een hardnekkige klacht die niet erger wordt maar ook niet verbetert? Op basis van die signalen bepaalt uw behandelaar samen met u wat de beste volgende stap is. Wetenschappelijke richtlijnen benadrukken dat het goed leren belasten van uw pees, uitleg over uw klacht en het geleidelijk opbouwen van activiteit samen de basis vormen van een goede behandeling. Shockwave kan daar een waardevolle aanvulling op zijn, maar niet los van dat geheel.
Een goed getimede shockwave-behandeling kan een extra impuls geven binnen een breder plan van opbouw en herstel. Maar als shockwave te vroeg of uit gewoonte wordt ingezet, kan dat juist onnodige irritatie opleveren of verwachtingen wekken die op dat moment nog niet realistisch zijn.
Shockwave als onderdeel van een breder plan
Dit artikel is zeker niet tegen shockwave. Integendeel: shockwave heeft duidelijke voordelen. Het is niet-invasief, relatief veilig en kan bij de juiste klachten bijdragen aan minder pijn en beter functioneren. In de sportgeneeskunde wordt shockwave steeds vaker ingezet als aanvulling op actieve revalidatie. Internationale richtlijnen benadrukken wel dat shockwave niet als snelle oplossing moet worden gezien, maar als onderdeel van een doordacht behandelplan.
Daarom is het ook zinvol om als patiënt kritisch mee te denken. Shockwave kost tijd en geld. U heeft recht op een behandeling die zo goed mogelijk aansluit bij uw situatie. Beter timen betekent niet minder behandelen, maar slimmer behandelen: met meer kans op resultaat.
Wanneer is shockwave wel of niet zinvol?
Uw behandelaar kijkt eerst naar hoe uw klacht zich gedraagt. Hieronder vindt u een overzicht dat u kan helpen om het gesprek met uw behandelaar voor te bereiden.
Shockwave is waarschijnlijk nog niet aan de orde als:
- Uw klachten recent zijn toegenomen
- U veel last heeft van ochtendstijfheid in de pees
- De pijn snel toeneemt na belasting en lang blijft hangen
- Uw pees duidelijk "onrustig" reageert op relatief kleine activiteit
In dat geval is het vaak beter om eerst te werken aan het goed doseren van belasting, het verminderen van prikkelbaarheid en het geleidelijk opbouwen van activiteit.
Shockwave kan wel een goede stap zijn als:
- U al langere tijd klachten heeft
- U al goed bezig bent met oefeningen en aangepaste belasting, maar herstel beperkt blijft
- Uw pees minder prikkelbaar is maar het herstel stagneert
Dan kan shockwave als aanvullende stap juist het verschil maken.
Uw podoloog, podotherapeut of fysiotherapeut is bij uitstek in staat om dit in te schatten. Deze behandelaars combineren belastinganalyse, onderzoek, oefentherapie en begeleiding bij het dagelijks bewegen. Daarmee kunnen zij shockwave inzetten als onderdeel van een totaalplan waarin u centraal staat. Vraag uw behandelaar gerust of shockwave op dit moment de juiste stap is voor uw situatie.
Shockwave niet automatisch de eerste stap
Shockwave verdient een serieuze plaats bij de behandeling van peesklachten, maar niet als automatische eerste stap. De wetenschap wijst steeds meer in de richting van een zorgvuldige, op u afgestemde inzet, waarbij het juiste moment, uw belastbaarheid en uw herstel samen bepalen of shockwave nu zinvol is. Niet sneller behandelen, maar beter kiezen: daar heeft u uiteindelijk het meeste aan.
Vind een praktijk
Heeft u langdurige of terugkerende peesklachten en weet u niet goed wat de juiste volgende stap is? Onze Podozorgers brengen uw klacht en belastbaarheid in kaart en adviseren u over een behandelplan dat past bij uw situatie. Klik op de onderstaande knop en vind een de dichtstbijzijnde Podozorg praktijk.
Let op: shockwave therapie wordt niet in iedere Podozorg-praktijk zelf toegepast. Veel praktijken zoeken hiervoor de samenwerking met andere behandelaars, zodat u alsnog op de juiste plek terechtkomt. Vraag uw Podozorger gerust naar de mogelijkheden in uw situatie.
Gebruikte literatuur
- Al-Abbad, H., & Simon, J. V. (2013). The effectiveness of extracorporeal shock wave therapy on chronic Achilles tendinopathy: A systematic review. Foot & Ankle International, 34(1), 33–41.
- Al-Abbad, H., Allen, S., Morris, S., Reznik, J., Biros, E., Paulik, B., & Wright, A. (2020). The effects of shockwave therapy on musculoskeletal conditions based on changes in imaging: A systematic review and meta-analysis with meta-regression. BMC Musculoskeletal Disorders, 21(1), Article 275.
- Cook, J. L., & Purdam, C. R. (2009). Is tendon pathology a continuum? A pathology model to explain the clinical presentation of load-induced tendinopathy. British Journal of Sports Medicine, 43(6), 409–416.
- Cook, J. L., Rio, E., Purdam, C. R., & Docking, S. I. (2016). Revisiting the continuum model of tendon pathology: What is its merit in clinical practice and research? British Journal of Sports Medicine, 50(19), 1187–1191.
- Korakakis, V., Whiteley, R., Tzavara, A., & Malliaropoulos, N. (2018). The effectiveness of extracorporeal shockwave therapy in common lower limb conditions: A systematic review including quantification of patient-rated pain reduction. British Journal of Sports Medicine, 52(6), 387–407.
- Malliaras, P., Barton, C. J., Reeves, N. D., & Langberg, H. (2013). Achilles and patellar tendinopathy loading programmes: A systematic review comparing clinical outcomes and identifying potential mechanisms for effectiveness. Sports Medicine, 43(4), 267–286.
- Malliaras, P., Cook, J., Purdam, C., & Rio, E. (2015). Patellar tendinopathy: Clinical diagnosis, load management, and advice for challenging case presentations. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 45(11), 887–898.
- Martin, R. L., Chimenti, R., Cuddeford, T., Houck, J., Matheson, J. W., McDonough, C. M., Paulseth, S., Wukich, D. K., & Carcia, C. R. (2018). Achilles pain, stiffness, and muscle power deficits: Midportion Achilles tendinopathy revision 2018. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 48(5), A1–A38.
- Melese, H., Alamer, A., Getie, K., Nigussie, F., & Ayhualem, S. (2022). Extracorporeal shock wave therapy on pain and foot functions in subjects with chronic plantar fasciitis: Systematic review of randomized controlled trials. Disability and Rehabilitation, 44(18), 5007–5014.
- Murphy, M., Travers, M., Gibson, W., Chivers, P., Debenham, J., Docking, S., & Rio, E. (2018). Rate of improvement of pain and function in mid-portion Achilles tendinopathy with loading protocols: A systematic review and longitudinal meta-analysis. Sports Medicine, 48(8), 1875–1891.
- Scott, A., Squier, K., Alfredson, H., Bahr, R., Cook, J. L., Coombes, B., de Vos, R.-J., Malliaras, P., Rio, E., Silbernagel, K. G., van Ark, M., Vicenzino, B., Weir, A., & Vishwanath, A. (2020). ICON 2019: International Scientific Tendinopathy Symposium Consensus: Clinical terminology. British Journal of Sports Medicine, 54(5), 260–262.
